Wprowadzenie

W marcu 2026 roku miało miejsce wydarzenie naukowe godne odnotowania, przynajmniej na tym blogu. Otóż odbyła się obrona rozprawy doktorskiej dr. inż. Pawła Nowaka pt. „Współczesna kondycja ludzka w horyzoncie filozofii Józefa Tischnera. Technologizacja cyfrowa warsztatu Pracy Usługowej a wartość dialogu”. Dysertacja przygotowana została w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych, Teologicznych i Artystycznych UMK, pod kierownictwem naukowym prof. Janusza Grygieńcia.

Z powyższych informacji wynika, iż nie tylko sam autor jest nietuzinkową osobą, ale też – zrozumiałym i zasadnym się staje – dlaczego podjęty przez niego problem badawczy wymaga odnotowania i docenienia. Zajmuję się teorią usług przynajmniej od czterech dekad i jak dotąd, przynajmniej w Polsce – nie natknąłem się na przypadek, by usługi srały się przedmiotem zainteresowań filozofów. Tym razem P.P. Nowak podjął udaną próbę wykorzystania filozofii J. Tischnera do pogłębianej analizy fenomenu usługi. Formalnie przypisany do Wydziału Filozofii UMK doktorat, przygotowany został w wielodyscyplinarnej szkole doktorskiej, dla której adekwatnym byłoby użyć tradycyjnego określenia: HUMANIORA

Pozostając przy tym „dyscyplinarnym” ujęciu odnotujmy, iż w dysertacji P. P. Nowaka nauki ekonomiczne skonfrontowane zostają z dyscyplinami naukowymi eksplorowanymi przez J. Tischnera, a są to: etyka – antropologia filozoficzna – aksjologia/agatologia – teologia. Tym samym zauważyć należy podstawową różnicę: o ile ekonomia – jako nauka nie tyle społeczna, co ilościowa (NB dzięki ekonometrii i informatyce) przekształcona została w teorię abstrakcyjnych systemów wykorzystujących modele matematyczne, to z kolei w naukach o zarządzaniu coraz większego znaczenia nabiera engeeniring management. Natomiast osadzona na fenomenologicznych podstawach antropologia filozoficzna Tischnera pozostaje wierna hasłu Husserla: zu den Sachen selbst, czyli skupia się na dociekaniu istoty rzeczy. Już to porównanie – bardzo powierzchowne – ujawnia dystans, by nie powiedzieć przepaść dzielącą obie dziedziny nauki i uświadamia nam jak ambitnym przedsięwzięciem naukowym jest dysertacja doktorska dr. inż. Pawła Nowaka. Dlatego pomyślnie przeprowadzony przewód doktorski i obronioną w nim tezę uznaję za ważne osiągnięcie naukowe prowadzące do zbliżenia humanistyki z ekonomią. Rozprawa doktorską P.P. Nowaka to udana próba, może nie zasypania wspomnianego wykopu ? przepaści ? między obiema naukami, co przeprowadzenia mostu łączącego przeciwległe brzegi pól badawczych, osadzonego na solidnych filarach.

Kazimierz Rogoziński